ქართული ტიპოგრაფიკა — ახალი გამოცემა შრიფტის დიზაინერებისთვის

 

ქართული ტიპოგრაფიის სფეროს შეემატა ახალი და მნიშვნელოვანი გამოცემა — „ქართული ტიპოგრაფი(კ)ა — ესკიზიდან ფონტამდე“, რომლის ავტორები არიან ნინო ჯიშკარიანი და მერაბ გეწაძე.

 

 

 

 

წიგნი წარმოადგენს ქართულ ტიპოგრაფიაში შესავალს და არის პრაქტიკული გზამკვლევი ყველასთვის, ვინც ინტერესდება ქართული ანბანის ფორმით, აგების პრინციპებითა და შრიფტის შექმნის პროცესით.

 

გამოცემა ეძღვნება „ასოციაცია ქართული შრიფტის“ დაარსების 10 წლის იუბილეს, რომელიც ათწლეულის განმავლობაში უწყობდა ხელს ქართული შრიფტის განვითარებასა და პოპულარიზაციას.

 

 

 

ᲠᲐᲢᲝᲛ ᲐᲠᲘᲡ ᲔᲡ ᲬᲘᲒᲜᲘ ᲒᲐᲜᲡᲐᲙᲣᲗᲠᲔᲑᲣᲚᲘ?

 

 

წიგნი წარმოადგენს როგორც თეორიულ, ასევე პრაქტიკულ სახელმძღვანელოს ყველასთვის, ვისაც აინტერესებს ქართული ანბანის ფორმა, სტრუქტურა და შრიფტის შექმნის პროცესი. 

 

 

 

ᲕᲘᲖᲣᲐᲚᲣᲠᲘ ᲛᲐᲡᲐᲚᲐ, ᲙᲘᲗᲮᲕᲘᲡᲐᲗᲕᲘᲡ ᲛᲝᲡᲐᲮᲔᲠᲮᲔᲑᲔᲚᲘ ᲤᲝᲠᲛᲐᲢᲘ

 

წიგნი მდიდარია ვიზუალური მაგალითებით: განათავსებულია როგორც ისტორიული სასტამბო ფონტების, ასევე ციფრული ფონტების მაგალითები, ესკიზები, ქართული ბეჭდური გამოცემების ნიმუშები თუ ფონტის აგებასთან დაკავშირებული სხვა ვიზუალური მასალა. 

 

 

 

 

ᲙᲣᲚᲢᲣᲠᲣᲚᲘ ᲛᲜᲘᲨᲕᲜᲔᲚᲝᲑᲐ ᲓᲐ ᲒᲐᲛᲝᲧᲔᲜᲔᲑᲐ ᲒᲐᲜᲐᲗᲚᲔᲑᲐᲨᲘ

 

ნებისმიერი სფეროს განვითარება მჭირდოდაა დაკავშირებული სასწავლო რესურსების შექმნასა და გავრცელებასთან. ეს გამოცემა შესაძლებელია იქცეს საინტერესო სასწავლო რესურსად და ინსპირაციად ქართული შრიფტით დაინტერესებული ადამიანებისთვის.

 

 

I ᲜᲐᲬᲘᲚᲘ — ᲥᲐᲠᲗᲣᲚᲘ ᲓᲐᲛᲬᲔᲠᲚᲝᲑᲘᲡ ᲡᲐᲮᲔᲝᲑᲔᲑᲘ, ᲥᲐᲠᲗᲣᲚᲘ ᲛᲮᲔᲓᲠᲣᲚᲘ ᲨᲠᲘᲤᲢᲘᲡ ᲒᲐᲜᲕᲘᲗᲐᲠᲔᲑᲘᲡ ᲮᲣᲗᲘ ᲞᲔᲠᲘᲝᲓᲘ

 

ამ ნაწილში გაიგებთ როგორ მოვიდა ქართული დამწერლობა თანამედროვე შრიფტამდე, როგორ იბეჭდებოდა წიგნები წარსულში და როგორ გამოიყურებოდა სასტამბო შრიფტები. 

 

 

II ᲜᲐᲬᲘᲚᲘ — ᲨᲠᲘᲤᲢᲔᲑᲘᲡ ᲖᲝᲒᲘᲔᲠᲗᲘ ᲛᲐᲮᲐᲡᲘᲐᲗᲔᲑᲔᲚᲘ, ᲙᲚᲐᲡᲘᲤᲘᲙᲐᲪᲘᲐ, ᲙᲐᲢᲔᲒᲝᲠᲘᲔᲑᲘ

 

 

 

 

მეორე ნაწილი ეთმობა შრიფტის დიზაინის პრაქტიკულ პრინციპებს, როგორ იქმნება შრიფტი, რა დეტალებია გასათვალისწინებელი, როგორ იგება ასოს ანატომია და რა ტიპის შრიფტები არსებობს. 

 

 

 

 

III ᲜᲐᲬᲘᲚᲘ — ᲐᲡᲝᲪᲘᲐᲪᲘᲐ „ᲥᲐᲠᲗᲣᲚᲘ ᲨᲠᲘᲤᲢᲘᲡ“ ᲡᲐᲥᲛᲘᲐᲜᲝᲑᲐ

 

ბოლოს გაეცნობით ასოციაციის პროექტებს, გამოფენებს, როგორ მოხვდა ქართული შრიფტი GRANSHAN-ის კონკურსზე და საერთაშორისო ინიციატივებთან დაკავშირებულ აქტივობებს. ტექსტი მიმოიხილავს, როგორ დაეხმარა ასოციაცია ახალგაზრდა დიზაინერებს.

 

ᲒᲐᲛᲝᲪᲔᲛᲐᲖᲔ ᲛᲔᲢᲡ ᲒᲐᲘᲒᲔᲑᲗ  ᲜᲘᲜᲝ ᲯᲘᲨᲙᲐᲠᲘᲐᲜᲘᲡᲐᲒᲐᲜ:

 

რა იყო ამ წიგნის შექმნის მთავარი მოტივაცია და რომელ საჭიროებას პასუხობს ის ქართულ ტიპოგრაფიულ სივრცეში?

ამ წიგნის  შექმნის მთავარი მოტივაცია იყო შრიფტის დიზაინის კუთხით გაზრდილი მოთხოვნილება და სრულყოფილი სახელმძღვანელოს, რომელშიც თავმოყრილია ისტორიული, ტექსტური თუ ვიზუალური მასალა, არ არსებობა. რაც შეეხება რა საჭიროებას პასუხობს წიგნი, ეს პირდაპირ სათაურშივეა აღწერილი, ესკიზიდან ფონტამდე.. თუ გავითვალისწინებთ მომხმარებელთა უკუკავშირს, მგონი გამოგვივიდა კიდეც..

 

 

იყო თუ არა კონკრეტული წიგნები ან საგანმანათლებლო რესურსები, რომელთა არარსებობამ განსაკუთრებით დაგაფიქრათ ამ პროექტზე?

თქვენ თვითონვე პასუხობთ კითხვას. სწორედ საგანმანათლებლო რესურსების სიმწირემ, თუ არ არსებობამ გადაგვაწყვეტინა ამ პროექტზე მუშაობა და ვფიქრობ, ამ ეტაპზე შევძელით მე და ჩემმა კოლეგა მერაბ გეწაძემ. დანარჩენს კი მომავალი გვაჩვენებს.

 

 

არის თუ არა წიგნში ისეთი მასალა, რომელიც აქამდე ქართულ ენაზე არასდროს ყოფილა თავმოყრილი ერთ გამოცემაში?

არ მიყვარს, დღეს ყველაფერზე „პირველადო“ რომ იძახიან, მაგრამ ეს წიგნი ნამდვილად პირველი სრულყოფილი გამოცემაა როგორც ტიპოგრაფიის სახელმძღვანელო, მრავალფეროვანი მასალით.

 

 

რას ნიშნავს თქვენთვის ასოციაცია „ქართული შრიფტის“ 10-წლიანი გზა და როგორ აისახა ეს გამოცდილება წიგნში?

ასოციაცია „ქართული შრიფტი“ როგორც იცით დაფუძნდა 2015 წელს. გვქონდა საკმაოდ დიდი და საინტერესო გეგმები, რომელთაგან ზოგი შევძელით, ზოგიც სამწუხაროდ ვერ.. ამ პერიოდში გამოგვაკლდა ორი კოლეგა, რომელთაგან ერთი, ეკა ცაგარელი იყო მოტივატორი და ერთერთი ინიციატორი ასოციაციის შექმნის.. ამან ბევრი რამ განაპირობა შემდგომში. მიუხედავად პრობლემებისა, ჩვენ შევძელით ახალგაზრდების შემოკრება და ჩართვა სხვადასხვა საინტერესო პროექტებში, გავაკეთეთ არაერთი მსშტაბური გამოფენა ქართულ შრიფტზე, გამოვეცით წიგნები „ქართული შრიფტი გრაფიკოს დიზაინერებისთვის“ (2018 წელს და 2022 წელს უფრო შევსებული ვარიანტი), შევძელით საერთაშორისო ასპარეზზე გასვლა, ჩავერთეთ „GRANSHAN“ -ის არალათინური შრიფტების ფონდის გაერთიანებაში. და ვინაიდან წიგნ/სახელმძღვანელოზე „ქართული ტიპოგრაფი(კ)ა ესკიზიდან ფონტამდე“   მუშაობა ასოციაციის არსებობის მე-10 წელს დაემთხვა, გადავწყვიტეთ ამ მნიშვნელოვანი გამოცემის ბოლოს, ისტორიისთვის ცოტა რამ ასოციაციის საქმიანობაზეც გვეთქვა.

 

 

რა გსურთ, რომ მკითხველმა პირველ რიგში „წაიღოს“ ამ წიგნიდან — ცოდნა, პრაქტიკული გამოცდილება თუ ინსპირაცია?

პირველ რიგში რა თქმა უნდა ინფორმაცია და ცოდნა, პრაქტიკული გამოცდილება და ინსპირაციაც თავისთავად.

 

 

 

 

 

ᲕᲘᲡᲗᲕᲘᲡᲐᲐ ᲬᲘᲒᲜᲘ?

 

• გრაფიკოს-დიზაინერები;

• სამხატვრო მიმართულების სტუდენტებისთვის;

• შრიფტისა დიზაინერები და ტიპოგრაფები;

• ვიზუალური კულტურის მკვლევრები;

• ტიპოგრაფიის მოყვარულები და ქართული ანბანით დაინტერესებული ადამიანები;

 

 

 

ᲡᲐᲓ ᲨᲔᲒᲘᲫᲚᲘᲐᲗ ᲨᲔᲫᲔᲜᲐ?

 

შეძენა შეგიძლიათ წიგნის მაღაზია „სანტა ესპერანსას” მაღაზიაში: ლინკი

ᲬᲘᲒᲜᲘᲡ ᲐᲕᲢᲝᲠᲔᲑᲘ:

 

ნინო ჯიშკარიანი, მერაბ გეწაძე.

 

 

სტატიის ავტორი: 

 

 

   მარიამ ჩაჩანიძე

 

 

 Facebook     Instagram