მელნის მახეების სტილი თანამედროვე და ტრენდულ დიზაინად ითვლება. თუმცა, ამ სტილს საფუძველი მე-19 საუკუნეში ჩაეყარა და პრაქტიკული დანიშნულებაც ჰქონდა, რაც დღემდე აქტუალურია ციფრული თუ ბეჭდური მედიის დიზაინში. 

რა არის მელნის მახე? 

ეს პატარა ჩანაჭდევებია მახვილ კუთხეებში. მათი ტექნიკური ფუნქციაა ასოების ბეჭდვის ხარისხის გაუმჯობესება არაოპტიმალურ პირობებში, როგორიცაა ბეჭდური პროდუქციის მაღალი სიჩქარით წარმოება ან დაბალი ხარისხის ქაღალდზე ბეჭდვა. 

მელნის ხაფანგები გამოიყენება ასოების მახვილ კუთხეებში (მაგალითად, „M“ და „Ო“ ასოების მსგავსად, მისი შტრიხების კუთხურ შეერთებებში), ზუსტად იქ, სადაც მელანი კონცენტრირდება და გროვდება, რაც ასოს დეფორმაციას იწვევს ბეჭდვისას.

მელნის მახეები ასოში ჩანაჭდევს ქმნის, რაც საშუალებას იძლევა, რომ მელანი მასში გაიჟონოს (აქედან მომდინარეობს მისი სახელწოდებაც) და სუფთა გამოსახულება მივიღოთ, განსაკუთრებით, წვრილი შრიფტის გამოყენებსას. 

საიდან გაჩნდა Ink Trap-ები? 

რთული სათქმელია, პირველად ვინ გამოიყენა ეს ტექნიკა, თუმცა ყველაზე ცნობილი მაგალითია მეთიუ კარტერის ფონტი „Bell Centennial“. ის 1978 წელს შეიქმნა სატელეფონო ცნობარისთვის. მიზანი იყო ცნობარის უფრო პატარა ზომის შრიფტით დაბეჭდვა, რადგან სატელეფონო ცნობარები ძალიან იაფად გამოდიოდა. აქედან გამომდინარე, საჭირო იყო იგივე ტექსტის დასაბეჭდად ნაკლები რაოდენობის ფურცლის გამოყენება, ამასთან, საბეჭდად გამოიყენებოდა უფრო დაბალი ხარისხის მელანი და ფურცელი. 

ასეთ პირობებში, დაბეჭდილი ასოების კუთხეებში მელანი ადვილად იჟონებოდა და ტექსტი გადღაბნილი სრულიად გაუგებარი გამოდიოდა. 

მეთიუ კარტერმა ამ პრობლემის მოსაგვარებლად გადაწყვიტა ცნობილი ფონტის —  „Bell Gothic“-ის მოდიფიცირება.  მან ღრმად ამოჭრა კუთხეები, გაზარდა ასოების შუატანების სიმაღლე და ოდნავ შეავიწროვა სიგანეები. 

„Bell Centennial“-ს აქვს 4 წონა. თითოეული მათგანი თავის ფუნქციას ასრულებდა სატელეფონო ცნობარში, სახელებიც შესაბამისად აქვთ შერჩეული. 

Bell Centennial  და Helvetica

იმ დროს, როცა Bell Centennial შეიქმნა Helvetica უკვე აქტიურად გამოიყენებოდა. თუმცა, განსაკუთრებულ ტექნიკურ მოთხოვნებს, რომლებიც სატელეფონო ცნობარების ბეჭდვისას გაჩნდა Helvetica-ც ვერ აკმაყოფილებდა. მისი მთავარი პრობლემა ასოების შემავალი სივრცეების სიმცირე იყო. მცირე ზომებში ბეჭდვისას არა მხოლოდ კუთხეებში იჟონებოდა მელანი, არამედ ასოების დაბოლოებებიც ერთმანეთს ერწყმებოდა. 

მელნის მახეების პრაქტიკული გამოყენება დღეს

მიუხედავად იმისა, რომ დღეს საბეჭდი ტექნიკის და მასალის ხარისხი ბევრად უკეთესია, ციფრული ტექნიკა კი იძლევა მაღალი ხარისხის გამოსახულებას, მელნის მახეების ტექნიკა დღესაც აქტიურად გამოყენება. 

ციფრული სივრცისთვის განკუთვნილ ფონტებს კუთხეებში დღესაც ემატება მცირე დამატებითი სივრცე, რადგან მცირე ზომის ტექნიკაზე წვრილი ტექსტიც კი მკაფიო და კარგად კითხვადი იყოს. 

ამას გარდა, მიუხედავად იმისა, რომ ბეჭდვის ტექნოლოგია საკმაოდ დაიხვეწა, ყველა საბეჭდი ტექნიკა და მასალა ვერ იძლევა გარანტიას, რომ მელანი არ გაიჟონება, ამიტომ, განსაკუთრებით, წვრილი შრიფტით ბეჭდვის დროს, სასურველია მელნის მახეებიანი ფონტის გამოყენება. 

რატომ გვიყვარს მელნის მახეები?

ისინი პრაქტიკული მიზნებისთვის გამოიგონეს, თუმცა დღეს დიზაინში მათ თამამი ესთეტიკის გამო ვაფასებთ. ისინი სტანდარტულ ტექსტს უნიკალურ ვიზუალს სძენენ. 

დღეს მელნის მახეების, როგორც დიზაინერული ელემენტის უამრავი სახესხვაობა არსებობს. ამ სტილის შრიფტები გამოყენება ყველაფერში - პროფესიონალური ბრენდინგიდან და ვებსაიტებიდან დაწყებული, შეფუთვისა და პოსტერების დიზაინით დამთავრებული. 

შრიფტების მაგალითები: 

Mersad

ნიკა ხიპაშვილის ქართული ფონტი „Mersad“ სწორედ ამ სტილზეა დაფუძნებული.

მელნის მახეები უზრუნველყოფენ ტექსტის მკაფიოდ გამოსახვას მცირე ზომებში, ამავდროულად კი გადიდებისას საინტერესო სტილისტურ ელემენტად იქცევა. 

შრიფტი მოიცავს ლათინურ და ქართულ სიმბოლოებს და აქვს მრავალი ენის მხარდაჭრა. 

მას აქვს 9 სტილი + ცვლადი (Variable).

სტატიის ავტორი:

   მარიამ ჩაჩანიძე

 Facebook     Instagram